Zonder titel

Staal – 2 x 6 x 6 meter

Aan het einde van een lange open ‘kamer’ onderaan de weg staat het beeld van Niko de Wit. Zorgvuldig bepaald en gericht. Parallel aan de weg en omhoogwijzend als opstapje om over het lage duintje te kunnen springen naar de zee. Of hoger, naar de hemel. Nadrukkelijk diagonaal als tegenwicht voor de overige beelden die hoofdzakelijk verticaal zijn. Het is een duidelijk beeld. Een bak met trap steekt schuin uit een omgekeerde trechter. Hij lijkt op zijn plaats gehouden te worden door twee nokken die door de voorkant steken. Bak en trechter houden elkaar in wankel evenwicht. Het beeld heeft geen titel maar biedt tal van aanknopingspunten. De bak doet denken aan een gietgoot of een transportband; het trapezium aan een opvangbak of een kiepwagen. Industriële vormen. De trap nodigt uit tot beklimmen, maar hij is onbereikbaar. Het beeld als geheel met zijn trap omhoog vertoont overeenkomsten met de gigantische astronomische instrumenten zoals die in India door Maharadja Jai Singh de Tweede zijn gebouwd. Daarmee is het geheel meer dan de som der delen. De Wit is een beeldhouwer die speelt met vormen, volumes, zwaartekracht en evenwicht. Hij is gefascineerd door de verrassingen die zich voordoen als je vormen omdraait, op hun kop zet, vervormt of laat balanceren. Opeens kan een beeld zich – letterlijk – van een andere kant laten zien. En het wonderlijke is dat dit nog het sterkste werkt bij eenvoudige architectonische vormen. Zoals een huis, een toren, een poort, veel voorkomende elementen in zijn werk. Om zijn vormen krachtiger te maken past hij ‘visuele correcties’ toe. Hier bijvoorbeeld heeft hij de trap naar boven toe steeds kleinere treden gegeven, wat het perspectief versterkt: de trap lijkt langer dan hij in werkelijkheid is. Ook in de bak en in het trapezium is met maten gespeeld. De bakwanden worden naar boven toe breder. Omgekeerd perspectief. En de omhooggerichte onderrand van het trapezium is smaller dan de zijranden, om bezoekers uit te nodigen in het beeld te gaan staan en omhoog te kijken. Een stalen kamer met alleen boven een raam. Wie durft?

> 5