Insh’Allah

Staal – 6 x 2 x 0,5 meter en 4 x 3 x 0,25 meter

Insh’Allah is een Arabische uitroep die staat voor ‘zo God het wil’. IJs en weder dienende, zouden wij zeggen, of ‘Deo Volente’.
Je geeft ermee aan dat je niet alles in de hand hebt. De Deen Paul Schöbel had wel veel in de hand. Hij koos een staalplaat uit en legde die zorgvuldig ondersteund neer. Hij regelde een magneetkraan die er van vijftien meter hoogte een loodzware walsrol op liet vallen. Keer op keer. Zijn plan was het staal ter hoogte van de aangebrachte sleuf te doorboren, maar de walsrol kwam niet met de punt naar beneden, maar met zijn brede achterkant. Daardoor gebeurde niet wat de kunstenaar voor ogen stond. Wel vervormde de plaat behoorlijk. Daarom: ‘Insh’Allah’. Walsrol en plaat liggen in het helmgras. Andere proefnemingen leverden nog zeven vormen op, draperieën, zoals hij ze noemt. Platen waarop hij blokken van vijf ton had laten vallen. Een ervan ligt een stukje verderop. Beelden als deze zijn niet gemaakt om het mooie. Of om als monument te dienen voor een plek of een gebeurtenis. Ze dienen enkel als verslag van een onderzoek. Je leest eraan af hoe ze ontstaan zijn. Die werkwijze is niet nieuw. Al sinds de jaren vijftig zijn er kunstenaars die zich meer interesseren voor het proces dan voor het eindresultaat. De totstandkoming is het eigenlijke kunstwerk, als een toneelstuk of een performance. Die wordt dan ook meestal op foto of video vastgelegd. Wat er overblijft is hoogstens een relikwie. Het is misschien moeilijk voor te stellen maar ook deze opvatting heeft al topwerken opgeleverd. Iedereen die de video ‘Lauf der Dinge’ van het Zwitserse duo Fischli und Weiss heeft gezien – een doorlopende kettingreactie van wel twintig minuten – is definitief gewonnen. Oorzaak en gevolg als een betovering.

> 11